Θρύλε, θρησκεία, θύρα 13

Δεν έχω κανένα πρόβλημα με την «ιδέα» ή «θρησκεία» αν θέλετε που ονομάζεται Ολυμπιακός, Παναθηναϊκός, ΑΕΚ, ΠΑΟΚ κτλ, αν με αυτό εννοεί κανείς την αγάπη προς μία φανέλα με συγκεκριμένα χρώματα, τη χαρά όταν η ομάδα κερδίζει και το "σκάσιμο" όταν αυτή χάνει. Υπό αυτή την έννοια, είμαι κι εγώ "πιστός" του Παναθηναϊκού - όχι για κάποιο συγκεκριμένο λόγο, απλά επειδή έτυχε όταν ήμουν στην ηλικία που τα παιδάκια επιλέγουν ομάδα ένας θείος μου να με πάει στη Λεωφόρο. Η πηγή του προβλήματος δεν είναι οι οπαδοί. Όπως και στις πραγματικές θρησκείες, έτσι και στο ποδόσφαιρο ισχύει το γνωμικό «το ψάρι βρωμάει από το κεφάλι»...

Παρακμή

Χτες είδα μετά από πολύ καιρό αγώνα ελληνικού πρωταθλήματος. Το ντέρμπυ των πρωτοπόρων, Ολυμπιακού και Παναθηναϊκού που έγινε στο γήπεδο Καραϊσκάκη. Ατμόσφαιρα-ζούγκλα, διαιτησία για κλάματα (ακύρωση κανονικού γκολ του Παναθηναϊκού, γκολ-offside του Ολυμπιακού και άλλα πολλά), εισβολή οπαδών στο γήπεδο μετά τη λήξη και επίθεση στους παίκτες των φιλοξενούμενων, ύβρεις του Βαγγέλη Μαρινάκη προς τον Djibril Cisse. Και, ως επιστέγασμα, δηλώσεις του προέδρου του Ολυμπιακού και της Superleague πως «σήμερα διδάξαμε αρχές και ήθη» και «νοιώθουμε αδικημένοι από τη διαιτησία». Επικίνδυνες αστειότητες...

Προφανώς, το θέμα είναι πολύ βαθύτερο από τα φαλτσοσφυρίγματα ενός ανίκανου διαιτητή ή τις αστείες δηλώσεις ενός άξεστου επιχειρηματία που το παίζει μάγκας με τα λεφτά που του άφησε ο πατέρας του. Το θέμα είναι ο τυφλός οπαδισμός που καλλιεργείται συνειδητά από τους επικεφαλής των επαγγελματικών κυρίως ΠΑΕ, ο οποίος κάνει εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους αντί να σιχαίνονται το θέαμα που βλέπουν και τους ανθρώπους στους οποίους δίνουν τα λεφτά τους, να ηδονίζονται ακόμα περισσότερο όταν η νίκη της ομάδας τους δεν είναι προϊόν ικανότητας ή έστω τύχης, αλλά λαμογιάς, παρασκηνιακής επιρροής και κλοπής.

Προσωπικοί στρατοί

Κανένας επιχειρηματίας δεν αποφασίζει να επενδύσει -άρα και να ρισκάρει- εκατομμύρια ευρώ μόνο "για την ιδέα" ενός αθλητικού συλλόγου. Μπορεί αυτό να λέει, διότι αυτό πουλάει, αλλά μόνο όσοι είναι τυφλά φανατισμένοι, εντελώς ηλίθιοι ή προκλητικά αφελείς το πιστεύουν. Η πρόσφατη ιστορία μας έχει διδάξει πως οι πρόεδροι -των μεγάλων ΠΑΕ, τουλάχιστον- χρησιμοποιούν την ετερόφωτη δημοφιλία που τους δίνει η ομάδα για να αποκτήσουν πολιτική επιρροή και νομικό απυρόβλητο. Για να τα πετύχουν αυτά, δημιουργούν στρατιές φανατισμένων οπαδών, όχι πλέον της ιδέας ή της ομάδας, αλλά του εαυτού τους. Μικρούς, προσωπικούς στρατούς.

Θα αναφερθώ σε δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα. Πρώτο παράδειγμα, η "ασυλία" που προσέφεραν στον Σωκράτη Κόκκαλη οι οπαδοί του Ολυμπιακού όταν το όνομά του εμφανίστηκε σε έγγραφα της Στάζι, της μυστικής υπηρεσίας της Ανατολικής Γερμανίας, και δημιουργήθηκαν έντονες υποψίες πως δρούσε ως κατάσκοπος των Ανατολικογερμανών στην Ελλάδα. Το θέμα από πρωτοσέλιδο έγινε μονόστηλο μέσα σε λίγες ημέρες και τελικά η υπόθεση πήγε στο αρχείο χωρίς ποτέ να διερευνηθεί σε βάθος. Μεγάλη συμβολή σε αυτό είχαν οι οπαδοί του Ολυμπιακού, οι οποίοι μάλιστα σε κάποιον εντός έδρας αγώνα της ομάδας τους είχαν αναρτήσει πανό στις κερκίδες που απευθυνόταν στον τότε πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη γράφοντας: «Κωστάκη κάτσε φρόνιμα, είμαστε 2.000.000 ψηφοφόροι».

Δεύτερο παράδειγμα, η πρόσφατη εμπλοκή του Ανδρέα Βγενόπουλου στα διοικητικά δρώμενα του Παναθηναϊκού. Ο πρόεδρος της Marfin, του οποίου το όνομα μέχρι τότε ήταν γνωστό μόνο στους επιχειρηματικούς κύκλους, έγινε μέσα σε λίγες εβδομάδες ο πιο προβεβλημένος Έλληνας επιχειρηματίας, με όχημα την υποτιθέμενη πρόθεσή του να κάνει τον Παναθηναϊκό «πιο πλούσιο από την Τσέλσι του Αμπράμοβιτς». Kάποιοι έφτασαν μέχρι και να τον προτείνουν για πρωθυπουργό μιας «κυβέρνησης εθνικής ενότητας», ως ένα καθολικά αποδεκτό πρόσωπο. Μην σας φαίνεται τραβηγμένο. Θα μπορούσε να έχει γίνει πραγματικότητα, αν δεν προέκυπτε το επικοινωνιακό φιάσκο της 5ης Μαΐου, με τον Βγενόπουλο να προσπαθεί να βγάλει επικήδειο για τους νεκρούς υπαλλήλους του στη Marfin και τον κόσμο να τον γιουχάρει και να του φωνάζει για τα κότερά του. Και, φυσικά, όταν ναυάγησε το σχέδιο, η πηγαία αγάπη του για τον Παναθηναϊκό εξαφανίστηκε και ο μεγαλοεπιχειρηματίας αποχώρησε από την ομάδα.

Εμείς αγαπάμε, αυτοί πλουτίζουν

Ως οπαδός του αθλήματος, νοιώθω διχασμένος μετά τα χθεσινά. Λατρεύω το ποδόσφαιρο ως άθλημα, μου αρέσει να παρακολουθώ και να παίζω όποτε έχω την ευκαιρία και έχω πολύ όμορφες αναμνήσεις από κάποιους αγώνες που έχω παρακολουθήσει από κοντά. Σε αυτό το τελευταίο μάλλον παίζει ρόλο το γεγονός ότι και οι 10-15 φορές που έχω πάει στο γήπεδο είναι σε αγώνες του Παναθηναϊκού για ευρωπαϊκές διοργανώσεις και όχι για το εγχώριο πρωτάθλημα. Αγαπώ την ιδέα του αθλήματος, τη μαγεία της ανατροπής, τη δυνατότητα του αδύνατου να κερδίσει τον δυνατό, το συναίσθημα του να σκοράρεις ένα σημαντικό γκολ. Με άλλα λόγια, αγαπώ όλα όσα κάνουν το ποδόσφαιρο να αποκαλείται «ο βασιλιάς των σπορ».

Από την άλλη, εξοργίζομαι όταν βλέπω ανθρώπους τους οποίους θεωρώ ιδεολογικούς και ταξικούς μου αντιπάλους να θησαυρίζουν από αυτή την αγάπη μου. Θα ήθελα πολύ να πω πως δεν θα ξαναπαρακολουθήσω ποδόσφαιρο. Αλλά δεν θέλω να πω ψέμματα. Απλά θα προσπαθώ να θυμάμαι πάντα πως οι περισσότεροι από τους 22 τύπους που κλωτσάνε τη μπάλα κερδίζουν σε ένα χρόνο όσα εγώ δεν θα βγάλω σε μια ζωή, και πως τα αφεντικά τους είναι μέρος του συστήματος που έχει καταστρέψει το μέλλον μου και το μέλλον του γιου μου.

Αθλητισμός