Είχα με ένα φίλο τις προάλλες μια συζήτηση σχετικά με τα ιστορικά μυθιστορήματα, ένα λογοτεχνικό είδος που και στους δύο αρέσει πολύ. Μού ζήτησε να του προτείνω μερικά και έκανα μία πρόχειρη λίστα με ορισμένα που έχω διαβάσει και μου άφησαν τις καλύτερες εντυπώσεις.
Φυσικά στην κορυφή της λίστας βρίσκονται τα βιβλία του Στήβεν Πρέσφιλντ. Η επιτυχία και η αναγνώριση ξεκίνησαν με τις «Πύλες της Φωτιάς», ένα συγκλονιστικό μυθιστόρημα για τη σύγκρουση τριακοσίων Σπαρτιατών ενάντια στην αχανή στρατιά του Ξέρξη στο στενό των Θερμοπυλών. Η φράση του εξωφύλλου έχει μείνει χαραγμένη στη μνήμη μου, γιατί απεικονίζει με ακρίβεια το περιεχόμενο του βιβλίου: «ο Στίβεν Πρέσφιλντ δεν ήταν το 480 π.Χ. στις Θερμοπύλες, αλλά όταν τελειώσετε την ανάγνωση του βιβλίου θα νομίζετε ότι εσείς ήσασταν». Μετά τις «Πύλες της Φωτιά» ακολούθησαν κι άλλα βιβλία του ίδιου συγγραφέα (πάντα στις εκδόσεις Πατάκη) και ξεχωρίζω τα πολύ αξιόλογα «Τελευταία Αμαζόνα» (Αμαζόνες, Θησέας, Αθήνα στην αυγή της ιστορίας), «Ματωμένη Εκστρατεία» (εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου στο Αφγανιστάν) και το πιο πρόσφατο «Σκοτώστε τον Ρόμελ» (επιχειρήσεις των Βρετανών κομάντο στις ερήμους της Β. Αφρικής). Είναι ένας συγγραφέας που αγαπάει την ιστορία και γράφει καλά βιβλία.
Σε σχέση τώρα με το Βυζάντιο μπορείτε να δοκιμάστε την αρκετά διάσημη τριλογία των «Παλαιολόγων» του Γιώργου Λεονάρδου, ενώ ανώτερη θεωρώ τη γραφή του Μιχάλη Σπέγγου στο «Imperium», το οποίο αναφέρεται σε μία ασαφή περίοδο συγκρούσεων χριστιανών και μουσουλμάνων (αμφότερα από Λιβάνη). Παρόμοια επιτυχημένη επιλογή έχει κάνει στο «Και στη μέση η Θάλασσα» (εκδ. Μπατσιούλας) ο Μεσσήνιος Νίκος Αραπάκης. Ο τελευταίος έχει επιστρέψει αυτό τον καιρό με νέο ιστορικό μυθιστόρημα, τοποθετημένο στην περίοδο της κατοχής και έχοντας πάρει μεταγραφή για τον Λιβάνη. Ήδη έχει αποσπάσει θετικές κριτικές και φαίνεται ότι κερδίζει και την αποδοχή των αναγνωστών.
Επίσης ένα από τα καλύτερα ιστορικά μυθιστορήματα που έχω διαβάσει είναι το βραβευμένο έπος «Ευμενίδες» του Τζόναθαν Λίτελ, που είχε προκαλέσει αρκετό θόρυβο πριν τρία χρόνια όταν και εκδόθηκε στη χώρα μας. Ένας αξιωματικός των SS αφηγείται τις εμπειρίες του από τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, όχι για να εξιλεωθεί ή να ζητήσει συγχώρεση, αλλά για να θέσει στις σωστές διαστάσεις τις φρικαλεότητες που διαπράχθηκαν στο όνομα της ιδεολογίας. Αν σας αρέσει η περίοδος και είστε έμπειρος αναγνώστης, το συγκεκριμένο βιβλίο έχει να σας προσφέρει πολλά- μην σας τρομάξουν οι χίλιες σελίδες του. Δέος προκαλεί το μέγεθος της έρευνας του νεαρού συγγραφέα.
Ας ολοκληρώσουμε την περιήγηση μας στην ιστορία με ένα έργο, που διάβασα πρόσφατα και μπήκε κατευθείαν στη λίστα με τα αγαπημένα μου. Είναι το εξαιρετικό «Η ιστορία του διάφανου βασιλιά» της Ρόσα Μοντέρο, που κυκλοφόρησε την περασμένη χρονιά απ' τις εκδόσεις Άγκυρα.
Η υπόθεση ξεκινάει στα βάθη του Μεσαίωνα και ανάμεσα στα σύνορα Ισπανίας και Γαλλίας, όταν οι φεουδαρχικοί πόλεμοι σαρώνουν μια φράγκικη επαρχία. Ένα δεκαπεντάχρονο κορίτσι, προκειμένου να γλυτώσει τη ζωή της μεταμφιέζεται σε αγόρι, φοράει μία πανοπλία και αποφασίζει να υποδυθεί τον ξεπεσμένο ιππότη που πουλάει το σπαθί του στον υψηλότερο πλειοδότη. Συναντά μια γυναίκα που δηλώνει μάγισσα και αφού την προσλαμβάνει ως ιπποκόμο, ξεκινούν μαζί μία περιπλάνηση με ουτοπικό προορισμό το Άβαλον του Βασιλιά Αρθούρου. Οι δύο γυναίκες δεν αργούν να διαπιστώσουν ότι η σκοτεινή πραγματικότητα δεν προσφέρεται για ονειροπολήσεις, αλλά τουλάχιστον ταξιδεύουν σε άγνωστα μέρη και δραπετεύουν από το σκληρό βίο των δουλοπάροικων.
Στον ταραγμένο 12ο αιώνα, η περιπέτεια μπλέκεται με την ηθική του ισχυρού και η αναζήτηση μιας καλύτερης ζωής με τους θρησκευτικούς κυκλώνες που παρασέρνουν τις ζωές των απλών χωρικών. Και ανάμεσα σε μονομαχίες, αιρέσεις, πολιτικές ανακατατάξεις και κάθε λογής κινδύνους, στις σελίδες του βιβλίου εμφανίζεται ξανά και ξανά η ιστορία του Διάφανου Βασιλιά, ένα σταθερό σημείο αναφοράς, που μαγεύει με την πολύπλοκότητα της σύλληψής του.
Έξοχη αναπαράσταση εποχής, γραφή στιβαρή σαν ατσαλένια πανοπλία και πολύ δουλεμένη η μετάφραση της Ντίνας Σιδέρη, για ένα επικό παραμύθι που αφού γίνει σύντροφός σας για μέρες και νύχτες, θα αξίζει μία περίοπτη θέση στα ράφια της βιβλιοθήκης σας. Στο οπισθόφυλλο λέει ότι είναι «πρωτότυπο και δυνατό, έχει δύναμη που ξεχειλίζει από βιβλία που είναι προορισμένα να γίνουν κλασικά».
Λοιπόν, θα συμφωνήσω απόλυτα, δεν είναι υπερβολή.
Γιάννης Πλιώτας
Βιβλία